محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )
93
قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )
و اختلاط عقل و سهر و علاجش فصد است پيش از استحكام و برآوردن خون از عروق پيشانى بعد استحكام و تلين طبيعت بالو و عناب و ترنجبين و سپستان و اصل سوس و بنفشه و غذا ماء الشعير مع ماء الرمان ميخوش و مزورة عدس مقشر بروغن بادام و ليكن صفراويت پس علامات آن زردى رخسار و سياهى زبان و سرعت نبض و ناريت بول و تپ گرم و زيادتى تشنگى و اختلاط عقل و بيدارى و هزيان و علاجش نوشيدن ماء الشعير مطبوخ مع آلو ترش پس هرگاه كه افاقه يافت عليل پس نان به آب انار ترش و به آب خرمهء خام و بعد اين مزورة اسفاناخ فصل سويمين در ماليخوليا منقسم مىشود جانب آنكه باشد از خلط حار و طرف آنكه باشد از خلط بارد و ليكن آنچه باشد از خلط حار پس علامات آن سرخى بول و سرعت نبض و بيدارى و علاجش اينكه ريخته شود بر سر او روغن بنفشه